करदाता शिक्षाले राजश्व संकलनमा बृद्धी

कपिल ज्ञवाली  बुटवल १३ साउन,   करदाता शिक्षा प्रभाबकारि बन्दै गएपछि राजश्व संकलनमा बृद्धि भएको छ । सरकारले शहर देखि ग्रामिण स्तरमा पनि करदाता शिक्षाको बारेमा शिक्षा प्रदान गर्न थालेपछि करदाताको संख्यामा बृद्धि भएको देखिन्छ ।

नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्रालय मार्फत्को आन्तरिक राजश्व कार्यालयले तोकेकोे समयतालिका अनुसार असोज मसान्तभित्र कर बुझाउनुपर्ने प्राबधान छ । करदाता आजकल सचेत बनेकाले पहिलाको तुलनामा कर बुझाउन मानिसहरु सहजै रुपमा आउने आन्तरिक राजश्व कार्यालय बुटवलका प्रमुख कर अधिकृत सुरेश कुमार रेग्मीले बताए ।‘कर तिर्नेहरुको संख्या बढ्दो छ ’प्रमुख अधिकृत रेग्मी भन्छन् —‘पछिल्लो केहिबर्ष यता शहर बजार संगै गाउका मानिसहरुमा पनि कर तिर्ने बानीको बिकास भएको छ ।’ बुटवलमा रहेका धेरै जसोले घरबहाल कर पनि तिरेको उनको भनाई छ । यद्यपी राज्यले उचित समयमा अनुगमन गर्न नसक्दा बर्षेनी लाखौं रकम गुमिरहेको उनको भनाइ छ ।

बहालकर तिर्नेहरुको संख्यापनि केहि बर्ष देखि क्रमश बढ्दै गएको छ । करदाताको शिक्षाको प्रभाबकारिताका कारण नै आन्तरिक राजश्व कार्यालय बुटवलले १ सय १ दशमलब ०४ प्रतिशत राजश्व संकलन प्रगति गरेको छ । आर्थिक बर्षको २०६९÷२०७० मा कार्यालयले १ अरब ५२ करोड ९५ लाख ६९ हजार राजश्व संकलन गरेको हो । कार्यालयको लक्ष्य भने १ करोड ५० करोड ९६ लाख ६४ हजार रहेको थियो । कार्यालयले यो अबधिमा आयकर तर्फ ४८ करोड ९३ लाख ७८ हजार ६ सय २४, बहालकरमा ३ करोड ४१ लाख ५० हजार , त्यस्तै ब्याजकर १० करोड १० लाख ६३ हजार ७ सय ६८ संकलन गर्न सफल भएको छ । कार्यालयले मुल्य अभिबृद्धि कर (भ्याट) आन्तरिकमा ३३ करोड, ३५ लाख १२ हजार ५ सय ३८,अन्तःशुल्क आन्तरिकमा ५६ करोड ४५ लाख ७५ हजार संकलन भएको छ भने शिक्षा शुल्कमा ६७ लाख ५२ हजार ४ सय ४ रुपैंया संकलन भएको कार्यालयका प्रमुख सुरेश कमार रेग्मीले जानकारी दिए ।

बिगत ४ बर्षदेखि बुटवल १२ कालिकानगरबाट सेवा शुरु गरेको कार्यालयले रुपन्देही, नवलपरासीको आधा क्षेत्र तथा गुल्मी र पाल्पा जिल्लाका सबै क्षेत्र हेर्दै आईरहेको छ । रेग्मीले आब २०७०÷७१ का लागि राजश्व बिभागले २४ प्रतिशत राजश्व बढि उठाउन निर्देशन दिएको बताए । कार्यालयले चालु आर्थिक बर्षको लागि १ अरब ८७ करोड ४४ लाख ६८ हजार राजश्व संकलनको लक्ष्य लिएको छ ।यो अंक हेर्दा गत आब भन्दा चालु आबमा कार्यालयले २४ प्रतिशत राजश्व बढि उठाउनुपर्नेछ । नंया आर्थिक बर्षको कारोबारको साउनदेखि शुल्क बुझाउने व्यबस्था शुरु भएको छ । कार्यालयले साना करदाता (देबान ) र ठूला करदाताबाट कर दिने गर्दछ । बुटवल  नगरपालिकामा  मात्रै झन्डै २८ हजार घरधुरीहरु छन् ।

जसमा ब्यपारीक प्रयोजन र घरभाडामा लगाउने घरहरु आधाभन्दा बढि नै छन् । नगरपालिकाले स्थानिय स्वायत्त शासन ऐन २०५५ अनुसार २ प्रतिशत बहाल कर उठाउने गरेको छ भने आन्तरिक राजस्व कार्यालयले आयकर ऐन २०५८ अनुसार १० प्रतिशत बहाल कर उठाउदै आएको छ ।  पछिल्लो समयमा सरकारले समेत बहाल कर असुली सम्बन्धी निर्देशिका ल्याएपछि स्थानिय निकायहरुले बहाल कर उठाउने अभियानलाई तिव्रता दिएका हुन । कतिपय घरधनीहरुले भने दोहोरो करका कारण आफुहरु मर्कामा परेको गुनासो पनि गर्छन । बुटवल शहरमा बहाल कर ब्यवासयिहरुले नै तिनुपर्ने भएकाले दोहोरो करको मारमा ब्यवसायिहरु परेका छन् । राजमार्ग चौराहाका घरधनी ऋषि ज्ञवालीले दोहोरो करको मारमा परेको बताए । कर असुल्नका लागि रुपन्देहीमा राजश्व अनुसन्धान सहित ३ वटा कार्यालय छन् । पाल्पामा भने करदाता सेवा कार्यालयले समन्वय गरेको छ ।

रुपन्देही जिल्लामा बेलाबेलामा हुने अनुगमनका लागि बुटवल उद्योग बाणिज्य संघ,कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यायल सहयोग पु¥याउने गरेका छन् । करदाताले मुल्य अभिबृद्धि कर प्रत्येक महिनाको २५ गते भित्र बुझाउनुपर्दछ । प्रत्येक बर्ष करदाता बढ्दै गएका छन् । आन्तरिक कार्यालय अन्तर्गत २४ हजार २ सय ७८ करदाता छन् । भ्याटमा पनि दर्ता हुनेको संख्या ४ हजार ४६ रहेको कर अधिकृत हरि बस्यालले बताए ।